EN
Nhấp để cho phép
Thị trường giao dịch xe ô tô đã qua sử dụng toàn cầu đang trải qua một sự thay đổi mang tính đột phá, và ở trung tâm của xu hướng này là Trung Quốc. Năm 2020, quốc gia này chỉ xuất khẩu 4.300 chiếc xe đã qua sử dụng. Đến năm 2024, con số này đã tăng vọt lên hơn 436.000 chiếc – tăng gấp trăm lần trong vòng bốn năm. Với khối lượng năm 2025 đã vượt mốc 600.000 chiếc và dự kiến năm 2026 sẽ đạt 800.000 chiếc, Trung Quốc đã khẳng định vị thế vững chắc là trung tâm cung ứng xe đã qua sử dụng hàng đầu cho thị trường toàn cầu. Từ các sàn đấu giá ô tô tại Nga đến các đại lý tại Nigeria, từ các trung tâm thương mại tại Kazakhstan đến các khu vực tái xuất tại Dubai, người mua nước ngoài đều đặt ra cùng một câu hỏi: Vì sao xe đã qua sử dụng của Trung Quốc bỗng chốc trở nên hấp dẫn đến vậy?
Câu trả lời bắt đầu từ sự sẵn có tuyệt đối. Hiện nay, Trung Quốc có hơn 359 triệu phương tiện đang lưu hành — đội xe quốc gia lớn nhất thế giới. Mỗi năm, hàng triệu xe được đổi mới, thay thế trong đội xe doanh nghiệp và trả lại sau hợp đồng thuê góp phần tạo nên thị trường ô tô đã qua sử dụng trong nước với nguồn cung vượt xa nhu cầu nội địa. Tình trạng dư cung này khiến giá cả giảm xuống mức cực kỳ cạnh tranh trên thị trường toàn cầu. Đối với một chiếc sedan hoặc SUV thông thường đã sử dụng từ ba đến năm năm, người mua thường có thể mua được xe với giá thấp hơn 20–30% so với các mẫu xe tương đương của Nhật Bản hoặc Hàn Quốc, ngay cả sau khi đã tính thêm chi phí vận chuyển và thuế nhập khẩu. Tại các thị trường nhạy cảm về giá ở châu Phi, Đông Nam Á và Mỹ Latinh, khoản chênh lệch giá này có thể quyết định việc đại lý thu được lợi nhuận hay chịu lỗ.
Tuy nhiên, giá cả không phải là yếu tố duy nhất phản ánh toàn bộ câu chuyện. Các xe ô tô đã qua sử dụng của Trung Quốc được trang bị mức độ thiết bị tiêu chuẩn khiến nhiều khách hàng nước ngoài bất ngờ. Camera lùi, hệ thống giải trí và thông tin đa phương tiện màn hình cảm ứng, mái kính panorama, điều hòa khí hậu tự động và các hệ thống hỗ trợ lái tiên tiến – vốn từng được xem là những tính năng cao cấp bổ sung – giờ đây đã trở nên phổ biến ngay cả ở các thương hiệu nội địa tầm trung. Ngược lại, các xe ô tô đã qua sử dụng của Nhật Bản và Hàn Quốc cùng niên đại thường chỉ có phiên bản cơ bản với rất ít trang bị, do đó người mua tại thị trường địa phương thường phải chi thêm khoản tiền đáng kể để nâng cấp sau khi mua nhằm đáp ứng kỳ vọng của họ. Đề xuất ‘giá cả đi đôi với giá trị’ này đặc biệt thu hút mạnh mẽ người mua tại các nền kinh tế mới nổi, nơi mỗi đô la đều quan trọng và người tiêu dùng đòi hỏi tối đa chức năng cho khoản chi tiêu của mình.
Một điểm thu hút khác là sự đa dạng đáng kinh ngạc của các mẫu xe. Thị trường nội địa Trung Quốc sở hữu đầy đủ dải sản phẩm xe: từ những mẫu xe giá cả phải chăng, bền bỉ như Geely, BYD và Great Wall, đến các thương hiệu liên doanh lâu đời như Volkswagen, Toyota và Honda, và cả những dòng xe cao cấp từ BMW, Mercedes-Benz và Audi. Dù đại lý cần sedan kinh tế cho các gia đình đô thị, SUV mạnh mẽ phù hợp với địa hình khắc nghiệt ở châu Phi, xe bán tải dành cho đội xe thương mại hay xe sang trọng hạng sang phục vụ khách hàng giàu có, hệ sinh thái xe đã qua sử dụng của Trung Quốc đều có thể đáp ứng — thường chỉ trong vòng vài tuần kể từ khi đặt hàng.
Địa lý cũng đóng vai trò then chốt. Việc Trung Quốc nằm gần các khu vực tiêu thụ chính mang lại lợi thế hậu cần mà các nhà xuất khẩu châu Âu và Mỹ không thể sánh kịp. Việc vận chuyển bằng đường biển từ Thượng Hải hoặc Quảng Châu đến Đông Nam Á chỉ mất vài ngày; các tuyến đường sắt và đường bộ xuyên lục địa đến Trung Á và Nga đã được thiết lập vững chắc; đồng thời các tuyến hàng hải đến Trung Đông và Đông Phi diễn ra thường xuyên và đáng tin cậy. Các cảng lớn như Thâm Quyến, Ninh Ba và Thiên Tân đã phát triển các bến chuyên dụng cho phương thức vận chuyển xe hơi dạng ‘lăn lên/lăn xuống’ (roll-on/roll-off), có khả năng xử lý hàng nghìn chiếc xe mỗi tuần, nhờ đó giảm mạnh thời gian chờ đợi và chi phí lưu kho. Đối với các đại lý nước ngoài, điều này đồng nghĩa với chu kỳ quay vòng nhanh hơn và nhu cầu vốn lưu động thấp hơn – những lợi thế then chốt trong một ngành kinh doanh mà dòng tiền là yếu tố quyết định.
Phân tích nhu cầu theo khu vực trong nửa đầu năm 2026 cho thấy một bức tranh đa cực. Nga vẫn là thị trường đơn lẻ lớn nhất, đã nhập khẩu khoảng 35.000 xe ô tô đã qua sử dụng từ Trung Quốc trong giai đoạn từ tháng Một đến tháng Năm. Người mua Nga ưa chuộng các phương tiện không quá năm tuổi, đáp ứng tiêu chuẩn khí thải Euro-5 và được trang bị hệ thống khẩn cấp ERA-GLONASS. Các mẫu xe được ưa chuộng bao gồm Volkswagen Golf, Toyota Corolla, Haval H6 và Geely Emgrand. Đáng chú ý, phương tiện năng lượng mới (NEV) hiện chiếm hơn 30% tổng lượng xe xuất khẩu này, trong đó BYD Dolphin và BYD Song Plus EV dẫn đầu — đây là dấu hiệu cho thấy ngay cả trong điều kiện khí hậu lạnh giá, quá trình chuyển dịch sang xe điện vẫn đang tiến triển mạnh mẽ.
Trung Á tạo thành một cụm sôi động khác. Kyrgyzstan nhập khoảng 15.000 xe, chủ yếu là các mẫu sedan phân khúc kinh tế có độ tuổi từ ba đến năm năm. Uzbekistan ưa chuộng các phương tiện có giá dưới 7.000 USD, trong đó hộp số sàn chiếm ưu thế. Trong khi đó, Kazakhstan thể hiện nhu cầu mạnh mẽ đối với dòng xe SUV và bán tải của Great Wall và Haval, nhờ vào sự bùng nổ của ngành xây dựng và khai khoáng. Trên toàn khu vực này, Sáng kiến Vành đai và Con đường đã cải thiện cơ sở hạ tầng xuyên biên giới, giúp việc vận chuyển xe từ các tỉnh phía tây Trung Quốc bằng đường bộ trở nên dễ dàng và chi phí thấp hơn.
Tại châu Phi, Nigeria đã nhập khẩu khoảng 6.500 xe ô tô đã qua sử dụng từ Trung Quốc, với sự ưu tiên rõ rệt đối với các mẫu xe bền bỉ, dễ sửa chữa như Toyota Corolla, Honda Civic, xe bán tải Great Wall và xe minivan Wuling. Khi nguồn cung xe ô tô đã qua sử dụng của Nhật Bản ngày càng khan hiếm và giá cả tăng cao, các xe Trung Quốc có độ tuổi từ năm đến tám năm đang nhanh chóng chiếm lĩnh thị phần tại châu Phi—thị trường mà người mua cực kỳ nhạy cảm về giá. Tương tự, Kenya và Algérie cũng đang ghi nhận lượng hàng nhập khẩu tăng lên, đặc biệt là các mẫu SUV cỡ nhỏ và hatchback cỡ nhỏ phù hợp với điều kiện đường xá và giá nhiên liệu tại địa phương.
Trung Đông lại có một bức tranh khác. Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), đặc biệt là Dubai với vai trò cửa ngõ tái xuất khẩu, đã nhập khẩu khoảng 10.000 xe, nhưng ở đây nhu cầu thiên về các mẫu SUV cao cấp – Toyota Land Cruiser, BMW X5 và Mercedes GLC là những mẫu bán chạy nhất. Các xe điện mới (NEV) cao cấp của BYD và Tesla cũng đang tìm được khách hàng trong số tầng lớp giàu có vùng Vùng Vịnh, những người vừa đánh giá cao hiệu năng vừa quan tâm đến các tiêu chí bảo vệ môi trường. Hệ thống hậu cần khu vực tự do và các mối liên kết thương mại đã được thiết lập vững chắc của Dubai với toàn bộ khu vực khiến thành phố này trở thành trung tâm tự nhiên để phân phối lại các xe ô tô đã qua sử dụng của Trung Quốc tới Iran, Iraq và thậm chí một số khu vực ở châu Âu.
Mặc dù có những điểm sáng này, các đại lý nước ngoài vẫn phải đối mặt với những thách thức dai dẳng. Vấn đề gây đau đầu nhất mà họ thường nêu ra là hỗ trợ sau bán hàng. Trong khi các nhà sản xuất Trung Quốc đã đạt được những tiến bộ trong việc xây dựng mạng lưới dịch vụ toàn cầu, nhiều nhà xuất khẩu xe đã qua sử dụng lại là những doanh nghiệp nhỏ không thể cung cấp chế độ bảo hành và khả năng cung ứng phụ tùng tương đương với các đối tác Nhật Bản hoặc Đức lâu đời. Điều này đã dẫn đến xu hướng ngày càng gia tăng mang tên “địa phương hóa” – một số công ty thương mại lớn của Trung Quốc hiện đang thiết lập kho bãi ở nước ngoài, hợp tác với các gara địa phương và thậm chí tổ chức đào tạo bảo dưỡng chuyên biệt cho từng loại xe dành riêng cho thợ cơ khí tại các quốc gia mục tiêu. Chẳng hạn tại Nga, một số nhà xuất khẩu Trung Quốc đã thành lập trung tâm dịch vụ tại Moskva và Vladivostok, dự trữ các phụ tùng thay thế thông dụng và cung cấp hỗ trợ qua đường dây nóng bằng tiếng Nga.
Rủi ro về thanh toán và tiền tệ cũng nổi lên rõ rệt, đặc biệt tại các thị trường châu Phi và Mỹ Latinh, nơi kiểm soát ngoại hối chặt chẽ và tình trạng chậm trễ trong thanh toán khá phổ biến. Để giảm thiểu rủi ro này, một số nhà phân phối đang chuyển sang sử dụng tiền mã hóa hoặc các công cụ tài chính thương mại được các ngân hàng Trung Quốc bảo lãnh, dù những giải pháp này vẫn còn ở giai đoạn sơ khai. Trong khi đó, số lượng doanh nghiệp mới gia nhập thị trường — hơn 3.000 nhà xuất khẩu đã đăng ký tại Trung Quốc tính đến giữa năm 2026 — đã làm gia tăng cạnh tranh, khiến biên lợi nhuận bị thu hẹp và gây áp lực lên chất lượng sản phẩm. Thời kỳ kiếm lời dễ dàng nhờ chênh lệch giá đang dần kết thúc; những doanh nghiệp tồn tại sẽ là những bên đầu tư mạnh vào xây dựng thương hiệu, dịch vụ khách hàng và độ tin cậy của chuỗi cung ứng.
Nhìn về nửa sau năm 2026 và những năm tiếp theo, các chuyên gia trong ngành đều đồng ý rằng làn sóng xuất khẩu ô tô đã qua sử dụng của Trung Quốc đang bước vào một giai đoạn trưởng thành hơn. Đợt tăng mạnh ban đầu về khối lượng đã chứng minh rằng ô tô Trung Quốc có khả năng cạnh tranh về giá cả và tính năng. Cuộc cạnh tranh tiếp theo sẽ diễn ra trên hai mặt trận: niềm tin và sự thuận tiện. Các đại lý nước ngoài ngày càng yêu cầu báo cáo lịch sử xe minh bạch, chứng nhận kiểm định độc lập và các lựa chọn tài chính linh hoạt. Để đáp ứng nhu cầu này, một số nền tảng Trung Quốc hiện đang tích hợp công nghệ theo dõi nguồn gốc dựa trên blockchain và cung cấp các phiên đấu giá trực tuyến kèm dịch thuật thời gian thực, giúp người mua quốc tế tham gia dễ dàng hơn mà không cần phải đến Trung Quốc.
Đối với các đại lý tại Lagos, Almaty hoặc Thành phố Hồ Chí Minh, bài toán vẫn rõ ràng: Trung Quốc mang đến sự kết hợp không thể sánh kịp về quy mô, đa dạng và giá trị. Với đội xe tiếp tục tăng thêm hàng triệu chiếc mỗi năm và doanh số bán xe mới trong nước vẫn nằm trong top cao nhất thế giới, nguồn cung xe đã qua sử dụng chất lượng cao khó có thể cạn kiệt trong tương lai gần. Điều đã thay đổi là kỳ vọng – người mua giờ đây không còn coi xe đã qua sử dụng của Trung Quốc như một canh bạc rẻ tiền, mà xem chúng là mặt hàng chủ lực đáng tin cậy trong danh mục hàng tồn kho của mình.
Như một nhà nhập khẩu có trụ sở tại Kazakhstan chia sẻ trong một cuộc phỏng vấn gần đây: “Cách đây năm năm, chúng tôi phải giải thích cho khách hàng của mình xe Trung Quốc là gì. Còn hiện nay, họ chủ động tìm đến chúng tôi để yêu cầu cụ thể các mẫu xe Trung Quốc. Danh tiếng này được xây dựng dựa trên hiệu suất thực tế và khoản tiết kiệm thực tế.” Cảm nhận này vang vọng khắp các châu lục, từ những con đường phủ tuyết ở Siberia đến những xa lộ nắng cháy ở vùng Sahel. Xe đã qua sử dụng của Trung Quốc đã vươn ra toàn cầu – và sẽ còn tồn tại lâu dài.
Con đường phía trước không thiếu những ổ gà, nhưng hướng đi thì rõ ràng không thể nhầm lẫn. Đối với những doanh nghiệp sẵn sàng xây dựng quan hệ đối tác dài hạn, đầu tư vào cơ sở hạ tầng dịch vụ hậu mãi và thích nghi với thị hiếu địa phương, thị trường ô tô đã qua sử dụng của Trung Quốc mang lại cơ hội tăng trưởng mà ít lĩnh vực nào khác có thể sánh kịp. Trong một thế giới đầy rẫy gián đoạn chuỗi cung ứng và áp lực lạm phát, lời hứa về những chiếc xe giá cả phải chăng, trang bị tốt và sẵn có ngay lập tức chính là yếu tố thu hút mạnh mẽ — và Trung Quốc đang hiện thực hóa cam kết này trên quy mô lớn.
